Παρουσίαση/Προβολή

(SAE144) -  Platon Tinios

Περιγραφή Μαθήματος

Πλάτων Τήνιος

 Οκτώβριος 2024

Οικονομική της Ασφάλισης- Πληροφορίες για το μάθημα

Αφετηρία του μαθήματος είναι η διαπίστωση ότι αυτά που (κάποτε) ήταν διακριτές προσεγγίσεις στο αντικείμενο της ασφάλισης σιγά-σιγά συμπίπτουν. Ετσι οι ασφαλιστικές εταιρείες αξιοποιούν τόσο χρηματοοικονομικά, αναλογισμό, πιθανότητες αλλά και οικονομική ανάλυση. Έχει σημασία να γίνουν κατανοητές οι διαφορετικές προσεγγίσεις, οι συμπτώσεις αλλά και η ερμηνεία της πραγματικότητας  - πράγμα που αποπειράται μέσω του πρίσματος των οικονομικών.

Κεντρική ιδέα η εφαρμογή οικονομικής θεωρίας και οικονομικής ανάλυσης σε θέματα ρίσκου και  ασφάλισης -τόσο μικροικονομικής (σε επίπεδο καταναλωτή), όσο και μακρο (σε επίπεδο συστήματος). Το πρώτο (μικρο) αναφέρεται στο πώς συμπεριφέρονται και πώς αποφασίζουν στην οικονομική τους ζωή άτομα που αντιμετωπίζουν αβεβαιότητες στην καθημερινή τους ζωή. Το δεύτερο (μακρο) αναφέρεται στους θεσμούς που έχουν αναπτυχθεί για την αντιμετώπιση του ρίσκου - το χρηματοπιστωτικό σύστημα ευρύτερα και ειδικότερα ασφαλίσεις - και το πώς αυτά εισάγουν αστάθεια στην οικονομία (με κορυφαίο παράδειγμα την χρηματοοικονομική κρίση 2008). 

• Το μάθημα είναι αναλογιστικό (ΑΝΑ), αλλά η προσέγγιση είναι αμιγώς  οικονομική.  Έμφαση δηλαδή αφιερώνεται στην οικονομική εξήγηση και ερμηνεία συμπεριφορών καταναλωτών και της αγοράς ασφάλισης και όχι σε τεχνικές που ακολουθούν οι αναλογιστές.  Η χρησιμότητα του μαθήματος συνολικά θα μπορούσε να      ερμηνευτεί ως προσπάθεια να λειτουργήσει ως γέφυρα κατανόησης μεταξύ αναλογισμού και οικονομίας.
• Αντίστοιχος και ο ρόλος σε σχέση με τα χρηματοοικονομικά. Αναλύεται πώς ο κλάδος της ασφάλισης εντάσσεται στο διεθνές χρηματοοικονομική σύστημα και τι ρόλο έπαιξε (λχ) στην διεθνή οικονομική κρίση του 2008 (ή αργότερα την πανδημία).
• Βασικός στόχος του μαθήματος η κατανόηση και ερμηνεία εννοιών,   θεωρητικών προσεγγίσεων αλλά και η σχέση τους με την πρακτική της   ασφάλισης και λειτουργία της οικονομίας με διεθνή οπτική.  Κρίσιμο σημείο η ανάπτυξη από μέρους των φοιτητών κριτικής ικανότητας και η δυνατότητα έκφρασης και  εμπεριστατωμένης υποστήριξης άποψης.       Για τον λόγο αυτό ιδιαίτερη έμφαση δίδεται στις εξετάσεις σε     ερωτήσεις ανάπτυξης.
• Σημαντικό σημείο του μαθήματος είναι η συζήτηση  του πώς τα οικονομικά αντιμετωπίζουν το  ρίσκο και την αβεβαιότητα αλλά και τα όρια του ορθολογισμού. Τμήμα του  μαθήματος θα ασχοληθεί με τα ‘οικονομικά της συμπεριφοράς’ (νέα προσέγγιση εναλλακτική του νεοκλασσικού ορθολογισμού).
• Η οπτική θα είναι ταυτόχρονα θεωρητική, αλλά και εφαρμοσμένη.  Το μάθημα θα προσπαθήσει να καλύψει      σύγχρονους προβληματισμούς για τον ρόλο της ασφάλισης στην συνολική      διαχείριση κινδύνων, θέματα της επικαιρότητας που αφορούν τις ασφαλίσεις      κλπ.
• Θα καλύψει θέματα τόσο μικρο-οικονομικά      (π.χ. συμπεριφορά καταναλωτών, ορισμός ορθολογισμού) αλλά  και μακρο-οικονομικά  που αφορούν τον ρόλο των ασφαλίσεων στην οικονομία    (π.χ. οικονομική κρίση, αγορές κινδύνου και μακροοικονομία).
• Σε      κάποιο βαθμό δηλαδή, αποτελεί προέκταση των θεωρητικών οικονομικών (μικρο, μακρο) αλλά (α) πιο προχωρημένα (β) με μεγαλύτερη έμφαση      στον πραγματικό κόσμο.

Επισημαίνεται ότι τέτοια θέματα αβεβαιότητας, ασύμμετρης πληροφόρησης, οικονομικών της ασφαλιστικής αγοράς σε Πανεπιστημιακά τμήματα αμιγώς οικονομικής κατεύθυνσης συνήθως   περιλαμβάνονται σε προχωρημένα μαθήματα οικονομικών και σε μεταπτυχιακά προγράμματα. Άρα σημαντικό τμήμα του μαθήματος αναφέρεται σε οικονομική θεωρία πολύ πιο προχωρημένη  από τα  μαθήματα Οικονομικών προηγούμενων ετών. Σημασία, συνεπώς, έχει περισσότερο η κατανόηση των θεμάτων και η εφαρμογή τους σε καθημερινά προβλήματα της αγοράς ασφάλισης, παρά η αναπαραγωγή απόδειξης θεωρημάτων στα αφηρημένα οικονομικά. 

Πιθανώς (όπως σε παλαιότερα χρόνια) να διεξαχθούν 1-2 φροντιστήρια για να αναλυθούν πιο τεχνικά θέματα. Είναι πιθανόν τα φροντιστήρια να γίνουν ηλεκτρονικά (κατόπιν συνεννόησης). 

Εργασίες

Θα υπάρχει η δυνατότητα σε προαιρετική βάση εκπόνησης εργασιών που συνεκτιμώνται στον τελικό βαθμό (maximum 3-4 βαθμοί). Ενδεικτικά θέματα (με βιβλιογραφία) θα ανακοινωθούν εντός του Νοεμβρίου και θα ανεβούν στο eclass.unipi.gr. Δικαίωμα για κατάθεση εργασιών θα έχουν μόνο όσοι καταθέσουν επιτυχώς την άσκηση που ανακοινώνεται στα μέσα Νοεμβρίου.  Παλαιότερα θέματα υπάρχουν στο eclass και αποτελούν καλό οδηγό για το φετινά (που θα προσθέσουν μερικά αντικείμενα στα υπάρχοντα).   Οι εργασίες θα πρέπει να δείχνουν εξοικείωση με θεωρητικά όσο και πρακτικά θέματα.  Εκτεταμένη χρήση cut and paste αποτελεί λογοκλοπή και θα μετράει αρνητικά (αφαίρεση βαθμών από εξετάσεις). 

 

Εξετάσεις

Εμφαση δίδεται στην κατανόηση, το κριτικό πνεύμα και την διατύπωση εμπεριστατωμένων αναλύσεων και γνωμών.  Ενδεικτικά θέματα εξετάσεων υπάρχουν στο e-class.

 

 

ΒΟΗΘΗΜΑΤΑ

ΔΕΝ ΥΠΑΡΧΕΙ ΒΙΒΛΙΟ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ. 

Α.  Υπάρχουν σημειώσεις του διδάσκοντος (για 6 ενότητες), τα οποία ανανεώνονται κάθε χρόνο. ΟΙ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΤΟΥ 2023 ΘΑ ΑΝΑΜΟΡΦΩΘΟΥΝ ΠΡΟΚΕΙΜΕΝΟΥ ΝΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΟΥΝ ΔΙΑΝΕΜΟΜΕΝΟ ΔΙΔΑΚΤΙΚΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟ ΕΠΟΜΕΝΟ ΑΚΑΔΗΜΑIKO ETΟΣ.  Κάποιες  παραδόσεις θα αναρτώνται με μορφή Powerpoint.

Οι σημειώσεις Ιανουρίου 2023 υπάρχουν στο e-class. Θα επικαιροποιηθούν με νέο υλικό ως το  τέλος του εξαμήνου. Στο μεταξύ μπορούν να τυπώνονται κατ’ευθείαν από το e-class. Οι νέες σημειώσεις θα ανεβούν με το τέλος των μαθημάτων (κίνητρο προσέλευσης στα μαθήματα). Στο μεταξύ υπάρχουν αναρτημένες οι σημειώσεις του προηγούμενου έτους.

Β.  Επειδή μεγάλο τμήμα της ύλης καλύπτεται από εγχειρίδια οικονομικών του πρώτου έτους,  επιλεγμένα κεφάλαια από τέτοια εγχειρίδια ήδη υπάρχουν επίσης στο e-class.  Τα κεφάλαια αυτά θα βοηθήσουν την παρακολούθηση των πρώτων ενοτήτων. Λεπτομερείς οδηγίες θα υπάρχουν στις σημειώσεις του διδάσκοντος.

Υπάρχουν στο e- class τα σχετικά κεφάλαια τριών εγχειριδίων:

1. Hal      Varian: Mικροοικονομική - μια      σύγχρονη προσέγγιση. -  Καλό αλλά απαιτητικό.

1. M.Katz & H.Rosen: Mικροοικονομική.- απλούστερο .  Χρησιμοποιεί διεξοδικά παραδείγματα. 

1. W. Nicholson: Mικροοικονομική      Θεωρία, Βασικές αρχές και προεκτάσεις

Επίσης στο e-class υπάρχουν διάφορα άρθρα του τύπου, αφιερώματα του Economist και λοιπό σχετικό υλικό. Παραπομπές σε αυτό θα γίνονται στις σημειώσεις

Γ.  Εξαιρετικό για την κατανόηση των οικονομικών, εύχρηστο και ευχάριστο στο διάβασμα  το John Kay: Η Αλήθεια για τις Αγορές, (εκδόσεις Kριτική).  Δεν είναι υποκατάστατο των σημειώσεων ΟΜΩΣ: Βοηθά πολύ στην κατανόηση του πώς η οικονομική θεωρία εξηγεί φαινόμενα κοινά στην οικονομία – άρα απαραίτητο για τις ερωτήσεις ανάπτυξης.

 

 

Ημερομηνία δημιουργίας

Παρασκευή 8 Νοεμβρίου 2013